Woorde uit die kombuis – vryheid

n Bekende sielkundige het gese wanneer ons gebore word is ons wereld klein, maar soos ons ouer word, word ons horison al hoe groter, want ons leer kruip, dan loop en later kar bestuur en die wereld le oop voor ons. Maar dan begin ons self perke op ons lewens plaas deur vrese en twyfel.

Dis seker so. Maar is dit al wat dit is? Is vryheid bloot n lewe sonder perke, want as dit so is, het ek n probleem. Ek en elke ander mens wat hulself in n situasie bevind waar omstandighede perke op hulle plaas. Beteken dit dan dat ons almal n gevangene is van ons omstandighede?

Ek sit die laaste vyf jaar van my lewe al in n rolstoel. Ek kan ook nie meer my hande en arms gebruik nie. 24 Uur van enige dag het ek hulp nodig met elementere dinge soos bad, aantrek en eet. Dinge wat ander mense as vanselfsprekend aanvaar.

Hoe is dit dan moontlik dat ek nou vryer is as ooit? Hier in hierdie stoel met wiele met al my inkortings. Selfs vryer as die normale, onafhanklike vorige weergawe van my. Het vryheid hoegenaamd enige iets te make met die liggaam of omstandighede? Of dwaal vryheid ook, soos baie ander dinge, binne in ons rond. In ons harte. In ons koppe.

Ek glo ons kans op vryheid het gekom die dag toe ons vrye wil gekry het om te kan kies. Laat ek dit anders stel. Omdat ons keuses kan maak, kan ons vry wees.

Die tragedie is dat ons vry wil kom van alles en almal, terwyl ons werklik eintlik net moet vry kom van onsself. Ons moet so vinnig en ver weghardloop van ons ingebokste idee van n lewe as wat ons kan. Dit gaan oor meer as die hier en die nou. Ons moet ons eiland verruil vir n oopsee lewe, want die lewe na vryheid le buite ons. Ons is slawe van die goeters wat ons nodig het om gelukkig te wees. Slawe van die dinge wat ons moet doen vir aanvaarding. Van skuldgevoelens, minderwaardigheid en onvergewensgesindheid.

Vir my le ware vryheid in gee sonder om te kry. Luister sonder om te moet praat. Om n slag terug te staan sodat iemand anders ook kan kry. Om soms nee te kan se: vir ander en jouself. Die regte ding te doen al is dit moeilik. Om verkeerd te kan wees, jammer te kan se.

Miskien is vryheid juis perke? As jy vry is om te kies net wat jy wil en dan kies om die minste te wees. Ter wille van die groter prentjie, ter wille van liefde. As ek in n paar woorde die reinste vorm van vryheid kon opsom. Sou dit wees van n Man wat hang aan n stuk hout op n verlate heuwel erens buite die stadsmure. n Man met soveel mag, dat n blote fluistering van sy gebarste lippe n legioen engele kon oproep tot hulp. n Man wie se woorde eenmaal als in wording geroep het. Maar hierdie Man kies om stil te bly.

Liefde lei Hom na n kruisdood, maar daardie kruisdood koop ons vryheid.

Advertisements